कधीकधी मनात येतं किती सुखकर बनवलं आहे 'समाजाने' आपलं आयुष्य...
अगदी सकाळी उठल्यापासून रात्री झोपेपर्यंत आपण एकही काम माणसांची मदत न घेता करू शकत नाही.
मग ते सकाळचा टुथब्रश, टुथपेस्ट असो...की साबण शॅम्पु, तेल...टाॅवेल, कपडे, पेपर, दुध आणि काय नाही ते आठवा...आपण अगदी सहजपणे एका पाठोपाठ एक वस्तु वापरत असतो...अगदी झोपेपर्यंतच नाही तर नाईट लॅम्प, मछ्छरदाणी, गाद्या, उश्या, पांघरूण, औषधं अशा अनेक वस्तु झोपल्यावरही आपले लाड करत असतात.
कारखान्यात कोणीतरी मेहनत घेऊन त्या वस्तु बनवतात. मग त्यात इंजिनिअरस्, डिझाईनरस् तसेच लक्षावधी कामगार सगळेच आले. प्रत्येकाचा वाटा तितकाच महत्वाचा... तितकाच कठीण...
पण बऱ्याचवेळा श्रेय, मान मरताब, गलेलठ्ठ पगार जातो बुद्धीजीवींना आणि कष्टकरी मात्र दळीद्रीच राहतो. आपण फक्त शाळेत शिकतो... श्रमाला मोल असतं वगरै वगैरे...
अलिशान घरं, लिफ्टस्, हाॅटेलस्, रस्ते, फ्लाय ओव्हरस् कोण बांधतं? आणि ते बांधणारे मजूर... कुठे राहतात ते?
वस्तुंचं आहे तसंच सेवांचं... वीजपुरवठा, पाणीपुरवठा, दुरध्वनी आणि अशा अनेक सेवा आणि त्यांच्या यंत्रणेतील बिघाड दुरूस्त करणारे हजारो कुशल, अकुशल कामगार, सफाई कामगार...कसे जगतात ते सगळे?
आपण शाळेत, काॅलेजमध्ये शिकतो. त्या यंत्रणा चालवण्यासाठी सरकार त्यात पैसा ओतते. कुठून येतो तो पैसा? तुम्ही, आम्ही आणि कोट्यवधी लोकांकडून येतो...पण खरंच हे सगळं त्या सगळ्या कोट्यवधी लोकांपर्यंत पोहोचतं का?
की फक्त आपण मुठभर जणं भाग्यवान आहोत?
गाड्या, रेल्वे, विमानं अशी हवी ती वाहतुकीची साधनं, ट्राफिक पोलीस, लिफ्टस्....अन्न पदार्थांची रेलचेल, फळफळावळ, कपड्यांचे ढीग... खरोखर पूर्वीच्या राजा-महाराजांना पण मिळालं नसेल अश्या सुखसोयी आणि ऐश्वर्य हात जोडून आपल्या समोर उभे आहेत. हे सगळं कोणा एकामुळे किंवा फक्त पैश्यांमुळे नक्कीच शक्य नाही होणार...हे अनेक माणसांमुळे शक्य आहे. प्रत्येक जण आपापली भूमिका निभावतात म्हणून सारे सुरळीत चालु रहाते. यातल्या एखाद्याने जरी कामात कचराई केली की बिघडतंच सगळं...
त्यामुळे ह्या समाजातील प्रत्येक घटक अनमोल नाही का?
प्रत्येक वस्तु हातात घेताना, कोणतीही सेवा उपभोगताना, यामागे कोण धडपडतं, कोण राबतं म्हणून मला हे मिळतं असा विचार केला की आपोआप कृतज्ञतेचे भाव मनात जागे होतात...
"समाजऋण" "समाजऋण" म्हणतात ते हेच की...
मग फेडुया ना जसं जमेल तसं तसं...
सुकृता पेठे
अगदी सकाळी उठल्यापासून रात्री झोपेपर्यंत आपण एकही काम माणसांची मदत न घेता करू शकत नाही.
मग ते सकाळचा टुथब्रश, टुथपेस्ट असो...की साबण शॅम्पु, तेल...टाॅवेल, कपडे, पेपर, दुध आणि काय नाही ते आठवा...आपण अगदी सहजपणे एका पाठोपाठ एक वस्तु वापरत असतो...अगदी झोपेपर्यंतच नाही तर नाईट लॅम्प, मछ्छरदाणी, गाद्या, उश्या, पांघरूण, औषधं अशा अनेक वस्तु झोपल्यावरही आपले लाड करत असतात.
कारखान्यात कोणीतरी मेहनत घेऊन त्या वस्तु बनवतात. मग त्यात इंजिनिअरस्, डिझाईनरस् तसेच लक्षावधी कामगार सगळेच आले. प्रत्येकाचा वाटा तितकाच महत्वाचा... तितकाच कठीण...
पण बऱ्याचवेळा श्रेय, मान मरताब, गलेलठ्ठ पगार जातो बुद्धीजीवींना आणि कष्टकरी मात्र दळीद्रीच राहतो. आपण फक्त शाळेत शिकतो... श्रमाला मोल असतं वगरै वगैरे...
अलिशान घरं, लिफ्टस्, हाॅटेलस्, रस्ते, फ्लाय ओव्हरस् कोण बांधतं? आणि ते बांधणारे मजूर... कुठे राहतात ते?
वस्तुंचं आहे तसंच सेवांचं... वीजपुरवठा, पाणीपुरवठा, दुरध्वनी आणि अशा अनेक सेवा आणि त्यांच्या यंत्रणेतील बिघाड दुरूस्त करणारे हजारो कुशल, अकुशल कामगार, सफाई कामगार...कसे जगतात ते सगळे?
आपण शाळेत, काॅलेजमध्ये शिकतो. त्या यंत्रणा चालवण्यासाठी सरकार त्यात पैसा ओतते. कुठून येतो तो पैसा? तुम्ही, आम्ही आणि कोट्यवधी लोकांकडून येतो...पण खरंच हे सगळं त्या सगळ्या कोट्यवधी लोकांपर्यंत पोहोचतं का?
की फक्त आपण मुठभर जणं भाग्यवान आहोत?
गाड्या, रेल्वे, विमानं अशी हवी ती वाहतुकीची साधनं, ट्राफिक पोलीस, लिफ्टस्....अन्न पदार्थांची रेलचेल, फळफळावळ, कपड्यांचे ढीग... खरोखर पूर्वीच्या राजा-महाराजांना पण मिळालं नसेल अश्या सुखसोयी आणि ऐश्वर्य हात जोडून आपल्या समोर उभे आहेत. हे सगळं कोणा एकामुळे किंवा फक्त पैश्यांमुळे नक्कीच शक्य नाही होणार...हे अनेक माणसांमुळे शक्य आहे. प्रत्येक जण आपापली भूमिका निभावतात म्हणून सारे सुरळीत चालु रहाते. यातल्या एखाद्याने जरी कामात कचराई केली की बिघडतंच सगळं...
त्यामुळे ह्या समाजातील प्रत्येक घटक अनमोल नाही का?
प्रत्येक वस्तु हातात घेताना, कोणतीही सेवा उपभोगताना, यामागे कोण धडपडतं, कोण राबतं म्हणून मला हे मिळतं असा विचार केला की आपोआप कृतज्ञतेचे भाव मनात जागे होतात...
"समाजऋण" "समाजऋण" म्हणतात ते हेच की...
मग फेडुया ना जसं जमेल तसं तसं...
सुकृता पेठे
No comments:
Post a Comment